Een eeuwenoude- techniek om wol te verwerken is het vilten.

Vilt is

• sterk,
• warm,
• slijtvast
• waterafstotend,

Wat is vilt?

Een niet geweven stof die ontstaat door het samenpersen van wol met behulp van vocht. Het is het oudst bekende textiel. In de grafheuvels van Pazyrijk in het Altajgebergte (Rusland) zijn vilten gevonden van 500 jaar voor Christus..
De nomaden in dit gebied maakten vloerkleden en tenten de z.g. yurt of ger. Een koepelvormige tent met een inschuifbaar frame van stokken In veel delen van de wereld was en is deze techniek bekend. In de oude tijd was het vilt voornamelijk om de mens tegen de weersinvloeden te beschermen en de behuizingen enigszins comfortabel te maken. In Turkije werden veel schaapherdersmantels gemaakt en ook vloerkleden. In de Skandinavische landen laarzen, jacks en wanten. De viltenhoed is in meer delen van de wereld in gebruik. De vilttechniek werd/wordt ook gebruikt als een toegevoegde handeling bij bv. het weven van duffelse stof Een open wollen weefsel wordt zodanig bewerkt dat de wol gaat krimpen met het gevolg dat de stof dicht wordt. De naam Vollerswaal (in Hoorn) duidt op die handeling.

Een veel gehoorde vraag is: hoe hebben ze dat vilten nu ontdekt?
Er zijn verschillende verhalen over in omloop. Een ervan is de volgende:

Toen Noach in de ark met al de dieren op het water dreef en de ergste regen voorbij was, kregen de schapen het erg warm in hun dikke vacht. Noach knipte de wol af en legde die op het dek te drogen. Tegen de tijd dat alle dieren weer aan land gingen kregen ze allemaal haast en Noach moest er goed op letten dat er geen dieren in de verdrukking kwamen. Toen alle dieren vertrokken waren ontdekte Noach de wol van de schapen. Hij had die namelijk terug willen geven aan de schapen voor de eerste koude nachten. De dieren hadden er in hun haast om van de boot af te komen allemaal overheen gelopen en de wol was niet langer los maar een dikke laag vilt geworden.

De vilttechniek is geheel bij de tijd.
Verrassend zijn de vele mogelijkheden die de techniek biedt. Waren we eerst vooral gericht op de traditionele toepassingen dan kunnen we nu wel zeggen dat er een stormachtige ontwikkeling is in zowel kunst, kleding en meer op huiselijk niveau speelgoed en spelmogelijkheden.

ZELF VILT MAKEN.

Een leuke en heerlijke bezigheid voor kinderen als ook volwassenen. Veel is er nlet voor nodig:

• goed viltende wol
• water
• zeep.
• handdoek
• blok olijfzeep
• stukje bobbelplastic.

Vilt heeft vele mogelijkheden en nog steeds worden er weer nieuwe toepassingen bedacht. Vooral met kleine kinderen is het vilten vanuit je hand een leuke bezigheid.

Maak een kan met zeepsop. Rol de wol tot een stevig balletje. Duw het even onder het zeepsop en knijp het weer uit. Door dit bolletje tussen je handen (in het kuiltje) te rollen zie je dat de wolvezels aan elkaar vast gaan zitten en het hele balletje krinipt. Zo'n vervilt bolletje kan je tot allerlei figuren kneden. Kuikens, kralen, sneeuwpopjes enzovoort enzovoort.

Met wat grotere kinderen kun je ook al lapjes vilten. Neem een stukje bobbelplastic en leg daar 2 laagjes wolvezels op, zodanig dat de eerste laag vezels haaks op de tweede laag ligt. Besprenkel de wol met zeepsop en druk het voorzichtig aan met je hand. Eventueel wat extra zeep toevoegen van een blok olijfzeep. (door je handen in te smeren met olijfzeep) Druk nu met je hand op de wol met een klein beetje wrijving en je zult het zelfde zien als bij het maken van een balletje. De wolvezels gaan aan elkaar. Daarna rol je het plastic op en rolt het tussen een handdoek rustig heen en weer. Af en toe even kijken. Ook het lapje af en toe draaien voor een gelijkmatige krimp.

N.B. Niet alle wol vervilt even gemakkelijk, informeer daar naar!!!

In Nederland zijn ook veel mensen die vilt maken. In 1991 is door Marion Jacobs en Corrie Balk de Vilt Kontakt Groep opgericht, met als doel nederlandse viltsters(ters) bij elkaar te brengen en elkaar te stimuleren. Deze groep komt twee maal per jaar bij elkaar op wisselende lokaties. Op een viltkontaktdag worden de ontwikkelingen aan elkaar doorgegeven en zijn er workshops. Ook verscbijnt er twee maal per jaar een krantje en een nieuwsbrief met wetenswaardigheden over workshops in binnen- en buitenland.

Corrie Balk-Sijp, Koewijzend 20, 1695 CG Blokker tel. 0229-26 22 09